بادگیر دوطبقه یزد تنها بادگیر دوطبقه در ایران

تنها بادگیر دو طبقه ایران واقع در خانه تاریخی آقازاده ابرکوه به لحاظ برخورداری از مهندسی بی نظیر، عمل تهویه هوا را حتی در روزهایی که باد زیادی نمی وزد، انجام می دهد.

جاذبه های طبیعی و تاریخی فوق العاده زیبا و کم نظیر ابرکوه، این شهر را به یکی از شهرهای نمونه گردشگری کشور و استان یزد و صد البته یکی از مقاصد گردشگری مسافران و گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کرده است.

یکی از این آثار منحصر به فرد، خانه تاریخی آقازاده است که تصویرش را همه ایرانیان بارها روی اسکناس های 20.000 ریالی مشاهده کرده اند که همین حسن انتخاب برای حک کردن عکس بادگیرهای دو طبقه ای که در جهان همتا ندارد به روی پول رایج کشور، نشان از زیبایی و عظمت این بنای تاریخی دارد.

سادگی کوچه های کاهگلی محله دروازه میدان را باید طی کرد تا بعد از عبور از ساباط های قدیمی که با قلوه سنگ هایی سنگ فرش شده اند، شاهد شکوه بنایی تاریخی باشیم که زیبایی وصف ناپذیرش، چشم همگان را مجذوب خود کرده است.

خانه آقازاده در سال 1157 هجری خورشیدی به سفارش حاج حسین ابرقویی یکی از ثروتمندان شهر ابرکوه در در زمینی به مساحت 1500 متر مربع به مساحت 820 مترمربع بنا شده و در 24 بهمن 75 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

وجود تنها بادگیر دو طبقه ایران و معماری بی نظیر آن، کلاه فرهنگی، حوض مستطیل شکلی که انعکاس شاهکار معماری در آن خودنمایی می کند، حیاطی که از سه جهت در بین اتاق های متعدد محصور شده، استفاده از مصالح بومی همچون خشت و آجر، درهای چوبی و پنجره هایی با شیشه های رنگی و گچ بری های ماهرانه از ویژگی های شاخص این بنای تاریخی است.

البته شاخصه اصلی خانه آقازاده، بادگیرهای آن است که دو طبقه بودن آن موجب تمایز این برج های تهویه هوا با سایر بادگیرهای استان یزد شده است؛ 18 متر ارتفاع، 18 متر مربع مساحت و 19 دریچه تنظیم جریان هوا از مشخصه های ظاهری بادگیرهای دو طبقه این خانه کویری است.

مهندسی بادگیرهای نامبرده در زمانی که شاید علم مهندسی و معماری همچون امروز پیشرفته و همراه با تکنولوژی های مدرن نبوده، آنچنان دقیق و علمی بوده که حتی در روزهایی که باد چندانی نمی وزد، عمل تهویه را انجام می دهد و موجب خنک شدن ساختمان می شود.

انواع اتاق های این خانه شامل اتاق های سه دری، پنج دری، تابستان نشین و خیشخان یا دارآفرین بوده و خیشخان در واقع اتاقی در کنار اﺗﺎق تابستانه بوده که در ﺳﻘﻒ آن ﻧﻮرﮔﻴﺮی با ﻋﻨﻮان ﺧﻴﺸﺨﺎن بوده که آن را با ﺣﺼﻴﺮ، ﺳﻔﺎل ﻳﺎ بوته های ﺧﺎردار می پوشاندند و بر آن آب می پاشیدند تا اتاق خنک شود.

کلاه فرنگی یکی دیگر از شاخصه های خانه آقازاده است، کلاه فرنگی در واقع عمارتی کوچک با تزییناتی زیباست که در دوره قاجار رایج شد و سبک معماری آن ترکیبی از سبک های ایرانی و اروپایی است.

کلاه فرنگی خانه ی آقازاده بر بام تالار اصلی در کنار بادگیر قرار دارد و سقف پنج دری اصلی را تشکیل داده است. این عمارت به صورت هشت ضلعی بوده که در هر وجه آن یک پنجره با شیشه های رنگی وجود دارد و به نحوی طراحی شده است که بیشترین نور را به تالار اصلی منتقل کند.

مقرنس یا آهو پای، شیشه های رنگی، گچ بری، اُرسی(پنجره های مشبک مستطیل شکلی که به جای باز شدن دایره ای به شکل عمدی از پایین به بالا باز می شوند و معمولاً تزییناتی مثل شیشه رنگی با قاب چوبی گره چینی در آن ها به کار رفته است) و قطار بندی (نوعی از هنر مقرنس کاری است که در یک خط مستقیم کار شده مانند مقرنس بین طاق و دیوارهای یک اتاق) از جمله تزئینات خانه آقازاده ابرکوه است.

این خانه ی تاریخی به همراه چهار خانه ی تاریخی و زیبای دیگر که همگی در داخل یک کوچه قرار دارند به عنوان مجموعه تاریخی آقازاده ابرکوه شناخته می شود و این روزها هر یک از انها با یک کاربری خاص از جمله هتل، رستوران، کافی شاپ و غیره، پذیرای گردشگران داخلی و خارجی در تمام ایام سال هستند.

امارات متحده عربی در سال 1392 طی درخواستی بی پایه و اساس به یونسکو خواستار ثبت بادگیرها به نام این کشور شد در حالی که تنها خاستگاه این سازه ها، ایران است لذا دولتمردان کشورمان در راستای حمایت از این سازه مهندسی شده توسط ایرانیان، طی اقدامی مهم، طرح بادگیر زیبا و دو طبقه خانه آقازاده را از سال 93 روی اسکناس های 2000 تومانی چاپ کرده اند.

راز راهروهای پنهان زیرین خانه های تاریخی یزد

راهروهای زیرزمینی منجر به اتصال خانه های تاریخی یزد به همدیگر می‎ شود، اما ماجرای این راهروهای زیرزمینی که در برخی از خانه های تاریخی باقی مانده چیست؟

یکی از ویژگی های کمتر دیده شده خانه های تاریخی را می توان در بافت ارزشمند جهانی یزد دید، داشتن راهروهایی زیرزمینی که منجر به اتصال خانه ها به همدیگر می‎ شود، اما ماجرای این راهروهای زیرزمینی که در برخی از خانه های تاریخی باقی مانده چیست؟

یکی از میراث به جای مانده از دوران گذشته که شاید کمتر در مورد آن صحبت شده، راهروهای تاریخی خانه های قدیمی یزد است که در قسمت زیرین بافت تاریخی هنوز آثار آن به وضوح دیده می شود و مواردی از خانه ها نیز هنوز شاهد وجود این راهروها در خانه هایشان هستند.

هرچند خطوط آب و گاز و بعضا آسفالت خیابان موجب مسدود شدن بسیاری از این مسیرها و راهروها شده اما هنوز برخی از خانه ها از راهروهای مرموزی خبر می دهند که گاهی تا خانه همسایه ادامه دارد. این مسیرهای قدیمی که بعضا دست نخورده همچنان در زیر خانه های تاریخی وجود دارند،به کجا خواهند رسید؟ و چرا و به چه علتی ایجاد شده اند و قدمت آن ها متعلق به چه زمانی است؟

در سفری که به شهر یزد داشتم، توجهم به این راهروها جلب شد! در خلال صحبت با دوستان یزدی و پرس و جویی که با اهالی و مخصوصا کهنسالان داشتم متوجه شدم که در گذشته و در جنگ جهانی اول که یزد دچار قحطی فراوانی بوده است، مردم از ترس گروه های خارجی دشمن به این قسمت ها پناه می بردند. در این زمان، در مقابل ترس از دشمن فرزندان و همسران خود را در این بخش های زیرزمینی پنهان می کردند و با مقداری غذا مقابل راهروها را با دیواری تیغه ای می پوشاندند تا دشمن متوجه این خانواده ها نشود و چه بسا بسیاری از این افراد در صورت آسیب دیدن شوهران همین طور پشت دیوار مانده تا می مردند.

هر چند ساخت این راهروها منسوخ شده بود اما در زمان های بعدی در مورد وقایعی مانند کشف حجاب از آن ها استفاده شده است. این راهروها که هنوز هم در برخی از خانه های بافت تاریخی یزد وجود دارد، عموما بین خانه های یک قوم مانند عرب ها و همسایگان و مقاصدی مانند مسجد و حمام های عمومی ساخته می شده است.

البته این را هم متذکر شوم که در تاریخ مکتوب و شفاهی یزد از راه های زیرزمینی و مسیرهای زیرزمینی نیز یاد شده که برخی مربوط به مسیرهای قنات و برخی راهروهای زیرزمینی است و از ابتدای تاریخ یزد در کتب مختلف و دوران مختلف از قرون اولیه اسلامی تا دوران اسلامی از این راهروها استفاده می شده است.

در دوران آل مظفر راه های رفت و برگشتی به بیرون شهر بوده و بعضا از ارتباط این راه ها برای تردد سربازها استفاده می کردند. جنگ های مختلف مانند دوران افغان ها و صفویه و دیگر جنگ ها نیز جزو مواردی است که این راهروها مورد استفاده قرار گرفتند تا جنگ اول و دوم جهانی که پایشان به یزد هم باز شده از این مسیرها استفاده می شده است.

این راهروها که امروزه هنوز در برخی از خانه های تاریخی و حتی مساجد علمیه یزد وجود دارد و تخریب نشده با وجود منسوخ شدن، توسط مالکان این خانه ها مورد استقبال قرار گرفته و بعضا درصدد احیای این مسیرها هستند.

معرفی خانه های تاریخی یزد

خانه های تاریخی یزد بسیار متنوع بوده و نماد فرهنگ این شهر باستانی محسوب می شوند. معماری و طراحی این خانه های قدیمی واقعا حیرت انگیز بوده و جلوه خاصی به شهر تاریخی یزد می بخشند.

شهر یزد را می توان یکی از نمادهای فرهنگی ایران دانست که از اهمیت و ارزش بسیار بالایی برخوردار است. بناها و خانه های تاریخی یزد به دلیل آنکه در بافت کویری قرار گرفته اند، به سبک خاصی ساخته شده و از ویژگی های خاصی برخوردارند. شهر یزد به دلیل بهره مندی از آثار تاریخی و بناهای قدیمی از شهرت خاصی در میان سایر شهرهای ایران برخوردار بوده و لقب عروس کویر ایران به حق برازنده آن است. در ادامه به معرفی و فلسفه کهن خانه های تاریخی یزد خواهیم پرداخت؛ همراه جاباما باشید.

اولین شهر خشتی و دومین شهر تاریخی جهان، شهر یزد است که افتخاری برای کشور ما به حساب می آید. خانه های تاریخی یزد از قدمت بسیار بالایی برخوردار هستند و هر چه می گذرد به ارزش و جایگاه بالاتری دست می یابند.

معماری خانه های یزد با توجه به قرار گرفتن در بافت کویری و وجود آب و هوای گرم و خشک در این منطقه به شیوه خاصی انجام می شود. تاکنون در حدود ۳۲۳ خانه تاریخی از شهر یزد به ثبت آثار ملی ایران درآمده است.

در این نوشته ده مورد از مهم ترین خانه های تاریخی یزد را به شما معرفی و مواردی همچون قدمت خانه، مساحت خانه، زیربنای خانه، مالک اصلی خانه، آدرس خانه و ساعت های بازدید خانه را بررسی می کنم.

خانه لاری ها یزد

یکی از معروف ترین خانه های تاریخی یزد که از آثار ارزشمند دوره قاجاریه به شمار می رود را می توان خانه لاری ها یزد دانست. این خانه در سال ۱۲۸۶ قمری بنا شده و در سال ۱۳۷۵ به ثبت آثار ملی ایران رسیده است. مساحت خانه لاری ها در حدود ۱۷۰۰ متر بوده و زیربنای آن معادل ۱۲۰۰ متر است.

مالک این خانه تاریخی شخصی به نام حاج محمد ابراهیم لاری، یکی از تجار موفق ایران بود و این خانه برای مدتی به خانقاه تبدیل شد. در حقیقت لاری ها تاجرهای شناخته شده ای بودند که از لار استان فارس به یزد آمدند.

معماری و طراحی خانه لاری ها بسیار ویژه بوده و از خصوصیات منحصر به فردی همانند احترام به حریم خصوصی، حفظ حریم خانه از نگاه نامحرم، ارتباط فضاهای مختلف و سایر موارد برخوردار است.

خانه لاری ها یزد دارای ۳ حیاط و ۶ باب خانه بوده و از مجموعه ایوان ها، تالارها، اتاق ها و یک سر در و هشتی تشکیل شده است. در حیاط اصلی این خانه یک حوض و ایوان بلند وجود دارد که جلوه خاصی به این فضا بخشیده است. اتاق های این خانه که در مجموع ۲۲ عدد هستند، به سبک کاملا سنتی، آیینه کاری و نقاشی شده اند که نماد هنرمندان این دیار را به رخ همه جهانیان خواهد کشید.

یکی از ویژگی های جالب و جذاب این خانه تاریخی را می توان در چهارفصل بودن آن دانست، زیرا هر ضلع از آن برای فصل خاصی مورد استفاده قرار می گیرد.

ضلع شمالی خانه لاری ها مختص فصل زمستان بوده و ضلع جنوبی آن که تالار و بادگیر را در خود جای داده است، به فصل تابستان مربوط می شود، همچنین در قسمت غربی این خانه بهارخواب واقع شده و قسمت شرقی آن برای فصل پاییز مناسب است.

یک بادگیر بلند و چندین بادگیر کوتاه در قسمت های مختلف این خانه تاریخی قرار گرفته اند که به خنک کردن محیط کمک بسزایی خواهند کرد.

در حیاط دوم یا میانی خانه لاری ها، اتاق های سه دری، پنج دری و هفت دری واقع شده اند که هر کدام از آن ها برای افراد و شرایط خاصی مورد استفاده قرار می گیرند. اتاق های سه دری مخصوص کودکان بوده و اتاق های پنج دری به اهالی خانه تعلق دارد، همچنین اتاق های هفت دری هم برای افراد والا مقام در نظر گرفته شده است.

حیاط سوم این خانه که از دو حیاط دیگر کوچکتر است، مقداری بالاتر از حیاط دوم قرار گرفته و دارای فضای بسیار دنج و باصفایی است.

به نظر می رسد این حیاط یک خلوتگاه برای اهالی خانه به شمار می رفت، زیرا آرامش وصف ناپذیری را در اختیار افراد قرار می دهد. در نظر داشته باشید که موزه اسناد تاریخی یزد هم در خانه لاری ها وجود دارد، بنابراین می توانید علاوه بر تماشای معماری زیبا و سنتی این خانه تاریخی، از موزه اسناد آن هم دیدن کنید.

ساعت بازدید: ۸ صبح الی ۸ شب
آدرس خانه لاری ها: خیابان امام خمینی، محله فهادان، جنب عمارت کلاه فرنگی

خانه ملک زاده یزد

خانه تاریخی ملک زاده مربوط به دوره قاجاریه بوده و در سال ۱۳۷۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. قدمت این خانه تاریخی چیزی در حدود ۱۵۰ الی ۱۶۰ سال بوده و بانی آن شخصی به نام حاج محمد صادق عرب است.

خانه باستانی ملک زاده به عنوان یکی از بهترین خانه های تاریخی یزد ، از خشت و گل ساخته شده و حیاط آن پس از گذراندن یک هشتی کوچک پدیدار خواهد شد.

در سه ضلع حیاط این خانه، ساختمان واقع شده و در ضلع شرقی آن برای هماهنگی با سه ضلع دیگر، طاق و طاقچه قرار گرفته است. در قسمت شمالی خانه ملک زاده یک پنج دری زیبا که کاملا گچ کاری و آینه کاری شده است، قرار گرفته و در قسمت شرقی آن سه اتاق سه دری وجود دارد.

در حیاط اصلی این خانه و پشت تالار، یک حیاط کوچک قرار دارد که توسط راهروهایی باریک با یکدیگر در ارتباط هستند. توجه داشته باشید که یکی از قسمت های خانه ملک زاده یزد به خانه هنر یزد تعلق داشته و شامل کافه، گالری، فروشگاه صنایع دستی و پشت بام می شود.

پشت بام خانه هنر یزد یا بام یزد دقیقا روبروی بافت قدیم شهر یزد قرار گرفته است. در زیرزمین این خانه تاریخی یک مطبخ وجود دارد که به دلیل دمای پایین در آن مکان، برای نگهداری آذوقه، کوزه های ترشی و سایر موارد بسیار مناسب است. نام دیگر خانه ملک زاده، خانه هنر یزد است.

آدرس خانه ملک زاده: محله فهادان، حوالی زندان اسکندر، جنب مسجد چهل محراب

خانه ملک التجار یزد

یکی از خانه های قدیمی بسیار زیبا و منحصر به فرد شهر یزد که علاوه بر معماری خاص از سبک بسیار فوق العاده ای هم بهره گرفته است، خانه ملک التجار است.

قدمت این خانه تاریخی در حدود ۱۲۰ سال بوده و مربوط به دوره قاجاریه می شود. مساحت خانه ملک التجار ۵۴۰ متر است و معماری همه قسمت های آن بسیار خاص و زیبا به شمار می رود. خانه ملک التجار توسط شخصی به نام حاج علی عسگر شیرازی بنا نهاده شد و پادشاه آن زمان یعنی ناصرالدین شاه به دلیل آنکه این شخص یک تاجر موفق در زمینه فرش بود، نام ملک التجار را به او اختصاص داد.

حاج علی عسگر شیرازی این خانه تاریخی را در سه قسمت خاص طراحی کرده که هر کدام به افراد خاصی تعلق داشت. یک قسمت از این خانه که دارای اتاق های سه دری و پنج دری بود، به مهمان ها اختصاص داده شده بود، قسمت دیگر مربوط به اعضای خانواده بود و قسمت سوم هم به خدمه تعلق داشت. خانه تاریخی و معروف ملک التجار از ۲۳ اتاق برخوردار بود که سه مورد از آن ها بسیار معروف هستند و هر کدام از معماری خاص و طراحی بی نظیری برخوردارند.

در سقف یکی از این اتاق ها به نام آدم و حوا یک نقاشی بی بدیل از فرش به تصویر کشیده شده که توسط یک نقاش شیرازی به گونه ای ماهرانه و با استفاده از رنگ های گیاهی انجام گرفته است. بد نیست بدانید که این نقاشی به دلیل علاقه زیاد ملک التجار به فرش کشیده شد و شاید باورکردنی نباشد، اما پس از گذشت این همه سال هنوز هم بسیار زیبا و خیره کننده است.

اتاق دوم که نام آینه را به خود اختصاص داده کاملا آینه کاری شده و تمام قسمت های آن اعم از سقف و دیوار با آینه و گچ تزیین شده است. یکی از زیباترین اتاق های این خانه تاریخی، اتاق سوم آن است که توسط آب طلا مزین شده و نام یوسف و زلیخا را به خود اختصاص داده است.

زیبایی های هر سه اتاق در نوع خود بی نظیر هستند و اصلا نمی توان زیبایی آن ها را وصف کرد، بنابراین بهتر است خودتان از آن ها دیدن کنید. بد نیست بدانید که این خانه تاریخی هم اکنون تبدیل به هتل شده است، بنابراین شما می توانید در ملک التجار، به عنوان یکی از بهترین هتل های یزد برای خود اتاق رزرو کنید.

آدرس خانه ملک التجار: خیابان قیام، داخل بازار پنجه علی

خانه کلاهدوزها یزد

خانه کلاهدوزها یا موزه آب را می توان یکی از خانه های منحصر به فرد یزد دانست که به دوران قاجاریه مربوط می شود. این خانه تاریخی در سال ۱۲۶۹ هجری شمسی توسط حاج سید علی اکبر کلاهدوز در پنج طبقه ساخته شد. نام موزه آب از وجود دو قنات به نام های رحیم آباد و زارچ در زیر این خانه نشات گرفته که هم اکنون تنها قنات زارچ در زیر آن جاری است.

هر طبقه از این خانه تاریخی ۷۲۰ متری مربوط به یک جایگاه است، به عنوان مثال، طبقه اول خانه کلاهدوزها محل انشعاب دو قنات رحیم آباد و زارچ بوده و در طبقه دوم آن مواد غذایی نگهداری می شود، زیرا این طبقه دمای پایینی دارد.

طبقه سوم این خانه تاریخی را اتاق ها و دالان هایی که در تابستان مورد استفاده قرار می گیرند، تشکیل داده اند و طبقه چهارم آن محل قرارگیری اتاق های پنج دری، تالار، اتاق ارسی و آشپزخانه است، همچنین در طبقه پنجم این بنای تاریخی، پشت بام قرار دارد که توسط چاه امکان جابجایی آب را برای افرادی که در طبقه همکف قرار دارند، فراهم می کند.

بد نیست بدانید که به طبقه پنجم خانه کلاهدوزها، چاه خانه هم گفته می شود. اگر مجموعه آب خانه کلاهدوزها را کنار بگذاریم، باز هم این خانه از نظر سبک معماری بسیار زیبا، گچ کاری ها و آینه کاری های خاص، یکی از خانه های معروف یزد به شمار می رود. زیباترین و خاص ترین قسمت خانه تاریخی کلاهدوزها را می توان تالار آینه آن به حساب آورد.

ساعت بازدید: ۸ صبح الی ۷ غروب
آدرس خانه کلاهدوزها: میدان امیرچخماق، ابتدای خیابان قیام

خانه تاریخی گلشن یزد

خانه گلشن را می توان در زمره یکی از بهترین خانه های تاریخی یزد قرار دارد که توسط حاج علی اکبر محله تلی معروف به مروج ساخته شده است.

این شخص خانه گلشن را در اختیار دختر خود یعنی بی بی فاطمه و همسرش به نام حاج حسین گلشن قرار دارد و از آن پس به خانه گلشن معروف شد. قدمت این خانه تاریخی در حدود ۱۲۰ سال بوده و کاملا از خشت ساخته شده است. خانه گلشن از سه قسمت اندرونی، بیرونی و نارنجستان تشکیل شده و مجموعا دارای ۴۲ اتاق است.

تمام اتاق های این خانه تاریخی دارای ایوان بوده و در اطراف حیاط مرکزی قرار گرفته اند. معماری و طراحی این بنای قدیمی بسیار منحصر به فرد و زیبا است، طوری که چشم همه را به خود خیره می کند. وجود یک حوض نسبتا بزرگ در میان حیاط و تخت های چوبی سنتی برای نشستن، خبر از یک آرامش درونی و یک حس ناب می دهد که حتما باید آن را تجربه کرد.

تمام ویژگی های یک خانه قدیمی و سنتی اعم از تالار، بادگیر، سه دری، پنج دری، زیرزمین و نارنجستان در خانه گلشن قرار گرفته است. در سال ۱۳۷۵ یک دیگ مسی پر از سکه های طلا که در این خانه دفن شده و متعلق به همسر مرحوم مروج بود، پیدا شد و به سازمان میراث فرهنگی تحویل داده شد.

خانه گلشن هم اکنون به هتل لاله یزد تبدیل شده که می تواند تجربه یک سفر متفاوت به یزد را برای شما رقم بزند. شما می توانید برای رزرو هتل های یزد از طریق سایت جاباما اقدام کنید.

آدرس خانه گلشن: خیابان دهم فروردین، محله تل

خانه آقازاده ابرکوه

شاید بارها به تصویر پشت اسکناس ۲۰۰۰ تومانی نگاه کرده باشید، اما ندانید که این عکس متعلق به بادگیرهای دو طبقه خانه آقازاده ابرکوه یزد است. در حقیقت، زیباترین بادگیرهای دو طبقه ایران، مربوط به این خانه تاریخی بوده که بسیار معروف هستند. مالک خانه آقازاده شخصی به نام سید حسین ابرقویی که یکی از ثروتمندان ابرکوه است، بوده و مساحت آن در حدود ۸۲۰ متر مربع است. این بنای تاریخی بزرگ از ۴ خانه سنتی تشکیل شده که از طریق پشت بام ها به هم مرتبط شده اند.

خانه آقازاده در سال ۱۳۷۵ به عنوان یک اثر ملی در ایران به ثبت رسیده و هم اکنون به یک هتل ۳ ستاره محبوب تبدیل شده و مجهز به امکاناتی همانند کافی شاپ، رستوران، قسمت اندرونی و بیرونی است. همان طور که گفته شد، ویژگی بارز و خاص خانه آقازاده ابرکوه که آن را از سایر خانه های تاریخی یزد متمایز کرده است، وجود بادگیر دو طبقه ۱۸ متری و زیبای آن محسوب می شود.

ساعت بازدید: ۸ صبح الی ۱۰ شب
آدرس خانه آقازاده ابرکوه: یزد، شهرستان ابرکوه، میدان امام حسین، خیابان شهید باهنر، کوچه شهید باهنر نوزدهم

خانه مرتاض یزد

خانه مرتاض یزد مربوط به دوره قاجار بوده و بانی آن علی شیرازی؛ جد بزرگ مرتاض ها است. این بنای تاریخی در سال ۱۳۷۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و در سال ۱۳۷۴ از جانب خانواده مرتاض به دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد اهدا شد.

قدمت این خانه در حدود ۱۵۰ سال بوده و نام مرتاض از لقب نسل های بعدی علی شیرازی نشات گرفته است. خانه مرتاض یزد از دو بخش اصلی با حیاط و ورودی جداگانه تشکیل شده که افراد پس از عبور سردر، هشتی و راهرو وارد حیاط می شوند. مشخصه اصلی حیاط بزرگ وجود یک ایوان و بادگیر داخل آن بوده و ویژگی شاخص حیاط کوچک، پنج دری آن است.

آدرس خانه مرتاض: خیابان ایران شهر، کوچه گلچینان، به طرف لرد باجوردی و کوچه مرتاضیون

خانه شکوهی یزد

خانه تاریخی شکوهی را می توان در زمره یکی دیگر از خانه های تاریخی یزد به حساب آورد که دارای قدمتی ۱۱۰ ساله است. این خانه توسط مرحوم وزیری که موسس کتابخانه وزیری یزد بود، ساخته شد، اما پس از گذشت چند مدت این خانه تاریخی به کاظم شکوهی انتقال و نام آن به خانه شکوهی تغییر پیدا کرد.

این عمارت مربوط به دوران قاجاریه بوده و از ارزش بسیار بالایی برخوردار است. خانه شکوهی یزد دارای چهار حیاط و پنج دری بزرگ مهمانی بوده که در یکی از حیاط های آن یک حوض بزرگ قرار گرفته است و وجود باغچه های زیبا در کنار آن، جذابیت خاصی به حیاط بخشیده اند.

نورپردازی این خانه تاریخی علی الخصوص به هنگام شب بسیار زیبا بوده و فضای آن پس از مرمت هایی که اخیرا انجام گرفته، دل نشین تر شده است.

خانه شکوهی در سال ۱۳۸۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و هم اکنون اداره میراث فرهنگی یزد مالک آن است. هر ساله مسافران و گردشگران بسیاری به دلیل معماری خاص خانه شکوهی از آن بازدید می کنند.

آدرس خانه شکوهی: خیابان مسجد جامع، جنب مسجد جامع کبیر یزد

خانه حاج کاظم رسولیان

پایه گذار این خانه تاریخی مرحوم حاج میرزا کاظم رسولیان بوده که توسط استاد محمد حسن محمد رحیم ساخته شده است.

خانه رسولیان در سال ۱۲۸۳ هجری شمسی و در دوران قاجار بنا نهاده شد. این خانه تاریخی از دو بخش بیرونی و اندرونی تشکیل شده که قسمت بیرونی آن شامل حوض، تالار، بادگیر، زیرزمین، اتاق ارسی و بخش اندرونی شامل اتاق های سه دری، پنج دری، تالار، بادگیر، کلاه فرنگی، ارسی و حیاط می شود. خانه تاریخی رسولیان توسط وراث این مرحوم به دانشکده هنر و معماری یزد وقف شد و هم اکنون در اختیار این مرکز قرار دارد.

این خانه تاریخی در سال ۱۳۷۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آدرس خانه حاج کاظم رسولیان: خیابان امام خمینی، محله سهل بن علی

خانه اخوان سیگاری

یکی دیگر از خانه های تاریخی یزد که ساخت آن، هم در دوران قاجار و هم پهلوی ادامه داشت، خانه اخوان سیگاری است. این خانه قدیمی از تاریخ ۱۳۰۰ به مدت ۲۰ سال به عنوان یکی از مدارس مهم یزد به نام مدرسه تدین شناخته می شد.

معماری این خانه تاریخی بسیار زیبا بوده و دارای چهار حیاط به نام های اندرونی، بیرونی، کار و خدمه است. نام این خانه چند وقت پیش به نام خانه تراب تغییر پیدا کرد. خانه اخوان سیگاری در سال ۱۳۷۵ به ثبت آثار ملی ایران رسیده است. در سفر خود به یزد حتما از خانه اخوان سیگاری دیدن کنید.

آدرس خانه اخوان سیگاری: خیابان امام خمینی، روبروی شاهزاده فضل، کوچه بیست و یکم

سایر خانه های تاریخی یزد

خانه های تاریخی یزد بسیار متنوع و بسیارند و باز هم خانه های تاریخی بسیاری در این شهر زیبا وجود دارند. تعدادی از آن ها را در زیر فقط نام می برم:

خانه افضلی اردکان، خانه مجدالعلما اردکان، خانه سالار میبد، خانه وحشی بافقی، عمارت خانه پدری، خانه خالو میرزا عقدا، خانه فرخی یزدی، خانه ریسمانیان، خانه تهرانی ها، خانه امام حسینی یزد، خانه قجری سلیمی، خانه اولیا، خانه دکتر حجت، خانه مبشر مقدم، خانه شفیع پور، خانه رفیعیان، خانه ادیب الممالک، خانه مشروطه، خانه طیبی، خانه محمودی، خانه اربابی، خانه رزاقیان، خانه عرب زاده، خانه مشق علی امین، خانه دکتر صالحی خاتم، خانه ابوالقاسم زرگان، خانه رشتیان، خانه مودت، خانه فاتح ها، خانه دکتر امامی اردکان، خانه سلامت اردکان، خانه محمد آقا ابویی مهریزی و خانه نواب وکیل، بخشی دیگر از خانه های تاریخی یزد به شمار می روند که هر کدام در نوع خود بی نظیر و ارزشمند هستند.

آشنایی با جاذبه های گردشگری یزد

یزد از استان های مرکزی در کشور و یکی از بهترین شهرهای خشتی جهان است که نام آن در سازمان یونسکو به ثبت رسیده و از آن به عنوان یک شهر بین المللی یاد می شود.

بافت تاریخی شهر یزد با مساحتی در حدود ۸۰۰ هکتار عنوان گسترده ترین و اصولی ترین بافت تاریخ ایران را به خود اختصاص داده است و به عنوان دومین بافت خشتی دنیا و دست نخورده ترین بافت تاریخی کشور به شماره ۱۵۰۰۰ در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده است. بعد از راه یافتن یزد به فهرست یونسکو و ثبت جهانی این شهر، اهمیت این شهر بیش از پیش افزایش یافت و توجه گردشگران بیشتری به آن جلب شد.

در این نوشته قصد دارم به جاذبه های گردشگری شهر و استان یزد می پردازم.

مسجد جامع یزد

مسجد جامع یزد یکی از شاهکارهای تاریخی ایران بوده که در هر گوشه و کنار آن، یادگارهایی از دوران گوناگون برجای مانده است و به شیوه یک ایوان در دل کویر می باشد و در طی حدود ۱۰۰ سال و سه دوره بنا شده است.

پایه های اصلی مسجد راساسانیان و بنای فعلی مسجد، از لحاظ شیوه معماری متعلق به دو دوره موسوم به آذری دانسته اند. بنای گنبد خانه متعلق به دوره ایلخانی و سر در رفیع مسجد را متعلق به زمان شاهرخ و دوره تیموری دانسته اند. این بنا از لحاظ خوابیدگی گنبد، سردر رفیع و بلند و همچنین کاشیکاری زیبا و منحصربه فرد، شهرت دارد.

مسجد جامع یزد که به قطع، همانند مرواریدی بی بدیل در شهر یزد می درخشد، در ضلع غربی خیابان امام خمینی و یکی از محله های قدیمی این شهر، قرار دارد.

آتشکده یزد

آتشکده نام گونه ای از نیایشگاه های زرتشتیان است که در آن آتشی در یک جایگاه ویژه دیده می شود و مهم ترین نیایش های دینی از جمله خواندن اوستا و گات ها در آن و در برابر آتش صورت می گیرد. آتشکده یزد یکی از همین نیایشگاه هاست که در دوران پهلوی اول ساخته شده و ارزش بسیاری برای زرتشتیان دارد. این مکان با نام آتشکده وَرهُرام نیز شناخته می شود و آتش مقدس ورهرام در آن قرار دارد.

باغ دولت آباد

باغ دولت آباد یزد یکی از 9 باغ ایرانی است که نامش در فهرست میراث جهانی یونسکو به چشم می خورد و شهرت بین المللی دارد و بلندترین بادگیر جهان را در خود جای داده و از نظر معماری، بسیار ارزشمند است.

طرح باغ دولت آباد یکی از اصیل ترین و بدیع ترین طرح های باغ ایرانی را به نمایش می گذارد. در واقع این باغ چهار بنای اصلی را در بر می گرفته که سه مورد از آنها به نام هشتی، تالار طنبی و سردر هنوز هم وجود دارند و قسمتی از اتاق های زمستانی نیز به چشم می خورند؛ اما باقی ساختمان ها و حتی محوطه آنها از بین رفته و تنها 40000 متر مربع از کل باغ باقی مانده است.

ارزش تاریخی و معماری این باغ باعث شد تا نامش در تاریخ 23 اسفندماه سال 1346، با شماره ۷۷۴ در فهرست آثار ملی ایران قرار گیرد. نام باغ دولت آباد در سطح جهانی نیز مطرح شد. در سال 2011 در زمره باغ های ایرانی ثبت شده در میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.

یکی از زیباترین ساختمان های حکومتی و تاریخی یزد در این باغ قرار دارد.

میدان امیرچخماق

میدان امیرچخماق مهم ترین میدان یزد است. مجموعه امیرچخماق یزد شامل بازار، تکیه، مسجد و دو آب انبار که قدمت شان به دوره تیموریان می رسد. تکیه امیر چخماق در سال ۱۳۳۰ و مسجد امیر چخماق در سال ۱۳۴۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدند. میدان امیرچخماق، یکی از شاخص ترین مجموعه های تاریخی و گردشگری در شهر یزد محسوب می شود.

خانه ملک التجار

خانه ملک التجار، خانه دیگری که قدمت آن حدود ۱۲۰ سال است و متعلق به حاجی علی اکبر شیرازی از تجار باسابقه یزد بوده است. لقب ملک التجار به دلیل عملکرد مناسب وی توسط ناصرالدین شاه به وی داده شد و نوادگان وی تا ۴ نسل بعد در این امارت زندگی می کردند. این خانه از اتاق های متعددی تشکیل شده که هر یک ویژگی خاص خود را دارند. بر دیوار و سقفِ اکثر اتاق ها نقاشی هایی تماشایی به چشم می خورد که اثر هنرمندان شیرازی هستند و طی روایتی، کشیدن آنها ۱۰ سال به طول انجامیده است. امروزه این ساختمان به عنوان مکانی برای اقامت گردشگران مورد استفاده قرار می گیرد و لقب اولین هتل خشتی جهان را به خود اختصاص داده است.

خانه تهرانی ها

«خانه تهرانی ها» از دیگر جاذبه های شهر یزد و جز مشهور ترین خانه های تاریخی شهر یزد است که متعلق به یکی از تجار ایرانی است. خانواده ای تهرانی حدود ۲۵۰ سال پیش در این خانه زندگی می کردند و از تجار فرش در یزد بوده اند. زیبایی این خانه به اندازه ای است که تا مدت ها به عنوان کنسول گری اقتصادی برخی کشورهای اروپایی مورد استفاده قرار می گرفته است. این خانه امروزه به عنوان اولین هتل موزه ایران در یزد جزء جاذبه های شهر یزد به شمار می رود.

خانه لاری ها

خانه لاری ها و بادگیر آن مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، محله فهادان، مجاور عمارت کلاه فرنگی واقع شده. این اثر که در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۳۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، شامل شش باب خانه با فضاهای کاملاً معماری ویژه خانه های کویری است. این خانه در سال ۱۲۸۶ قمری ساخته شده مالک آن حاج محمدابراهیم لاری بوده است.

برای آشنایی بیشتر با خانه های تاریخی یزد به نوشته اختصاصی و مفصل «معرفی خانه های تاریخی یزد» مراجعه کنید.

موزه آب یزد

موزه آب یزد در یکی از خانه های قدیمی یزد برپاست و بازدیدکنندگان با ورود به آن می توانند به تاریخ چند هزار ساله آب در این شهر تاریخی پی ببرند. موزه آب که در خانه ی تاریخی به نام کلاهدوزها واقع است در سال ۱۳۷۹ همزمان با اولین همایش بین المللی کاریز کار خودش را آغاز کرد و هدف آن نشان دادن ارزش و اهمیت آب در منطقه ای کویری است که به مردم نشان دهد آب چقدر اهمیت دارد. تقریبا بیش از ۲۰۰ شی تاریخی از مجموعه وسایل کندن قنات تا اسناد و مدارک قنات ها اصلی یزد در این موزه در حال حاضر نگهداری می شود.

مدرسه ضیائیه (زندان اسکندر)

مدرسه ضیائیه که به زندان اسکندر نیز معروف است یکی دیگر از آثار تاریخی شهر یزد است. آغاز ساخت این بنای تاریخی در قرن هفتم هجری و در سال ۶۳۱ هجری قمری آغاز و در سال ۷۰۵ هجری قمری به پایان رسید. این اثر در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۳۴۶ با شمارهٔ ثبت ۷۷۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در کنار دیگر آثار کهن و تاریخی شهر یزد، همانند گنجی بی قیمت عهده دار حفظ تمدن، هویت، تاریخ و فرهنگ کشور ایران و مردم این سرزمین خواهد بود.

برج خاموشان یزد

برج خاموشان در نزدیکی یزد یکی از بزرگ ترین و مهم ترین دخمه های زردشتیان جهان است که در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی یزد و در حوالی منطقه صفائیه، بر بلندای کوهی رسوبی و کم ارتفاع به نام کوه دخمه، دو عمارت سنگی مدور برج مانند با فضای میان تهی قرار دارد که به دخمه یا دادگاه زرتشتیان مشهور است.

پیشینیان جهان را متشکل از چهارعنصر آب، آتش، خاک و هوا می دانستند، آن ها مرگ را نه نابودی که سفر به جهانی دیگر تلقی می کردند. در آیین زردشت بی تابی برای مردگان به شدت منع شده است. آن ها پس از مرگ هر شخص، جسد او را به برج خاموشان یا دخمه برده، تا بدون آلوده کردن عناصر طبیعی، جسم او را به طبیعت بازگردانند. دخمه ها مطابق با اصول و قواعد جالب توجهی ساخته می شدند، مکان اجساد برای مردان، زنان و کودکان هریک در محل مشخصی تعیین شده بود، استودان ها در مرکز بنای مدور دخمه به دفن و ضدعفونی استخوان ها اختصاص یافته بود و اجساد مردگان خوراک کرکس ها و سایر پرندگان می شد.

آب انبار شش بادگیر

آب انبار شش بادگیر زیباترین آب انبار یزد شناخته می شود که به دلیل داشتن شش بادگیر، به این نام شهرت پیدا کرده است و متعلق به دوران قاجاریه است، در محله تپه یزد، کوچه شش بادگیر واقع شده است. وجه تسمیه نام آب انبار به این دلیل است که آب انبار، شش بادگیر دارد. این آب انبار زیباترین آب انبار یزد شناخته می شود.

این بنا دو ورودی دارد که یکی در شمال و دیگری در جنوب مخزن قرار گرفته است. این آب انبار زیبا ۵۵ پله دارد. ورودی آب انبار در قسمت جنوبی قرار گرفته و بین پله های ۲۵ و ۲۶ آن، از بالا یک هشتی با سنگ فرش آجری قرار دارد.

عمارت بوستان ناجی

از دیگر باغ های مشهور یزد در دوران قاجار بوستان ناجی است که پس از این که به شهرداری اهدا شد به صورت بوستان بازسازی شد. عمارتی در میان این بوستان قرار دارد که دارای یک تالار با بادگیر، ۲ اتاق و قسمت های مختلف دیگری است که این عمارت و باغ با کاربری مسکونی از املاک شخصی به نام ناجی بوده است. این بوستان در مسیر قنات نجف آباد قرار دارد.

برج و باروی قدیم شهر

یزدی ها از برج و باروی به منظور در امان ماندن و حفظ جان ساکنان شهر از هجوم غارتگران و دشمنان می ساختند تا در مقابل هر گونه حمله ای دفاع خوبی از خودشان بتوانند نشان دهند. برج و باروهای یزد مربوط به دوره دیلمیان – اتابکان است و در یزد، خیابان گل سرخ، امام خمینی، محلات مالمیر، لبخند واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۴ آذر ۱۳۵۲ با شمارهٔ ثبت ۹۵۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بقعه دوازده امام

بقعه دوازده امام از بناهای دوره سلجوقی است که در محله فهادان شهر یزد در مرکز ایران قرار دارد. گنبد آجری این بقعه در شمار آثار مهم هنر سلجوقی به شمار می رود. بر اساس اسناد تاریخی و شناسنامه ای، قدیمی ترین بنای یزد می باشد و از حیث سبک بنا و نقش و نگار و کتیبه کوفی رنگی، اهمیت خاصی در معماری اسلامی دارد. این اثر تاریخی در سال ۱۳۱۳ همزمان با مسجد جامع یزد در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

عمارت قصر آینه یا موزه آینه و روشنایی

عمارت دیگری در شهر یزد به نام قصر آیینه وجود دارد که به موزه آیینه و روشنایی اختصاص یافته است. این عمارت در سال ۱۳۲۰ به صورت یک مهمانسرای خصوصی ساخته شده و از انقلاب در سال ۱۳۷۷ موزه در آن برپا شد.

ساعت مارکار یزد

میدان مارکار و ساعتی که درست در مرکز ایران قرار گرفته است! ساعت فردوسی، ساعت شهر بزرگی است که در میدان مارکار یزد قرار دارد و در کنار مجموعه ی دیگری از مارکارها مثل دبیرستان و پرورشگاه قرار گرفته است. این بناها به هزینه شخصی یک زرتشی ساخته شده و در اختیار عموم مردم قرار گرفته است. تاریخچه ساعت مارکار یزد به سال 1313 باز می گردد.

بازار و حمام خان

حمام خان یزد یکی از صدها حمام قدیمی ایرانی است که خوشبختانه از گزند حوادث طبیعی و تاریخی در امان مانده است و در حال حاضر به سفره خانه ای زیبا تبدیل شده که با انواع غذاهای ایرانی و غذاهای سنتی یزدی پذیرای گردشگران شهر تاریخی یزد است. ساخت این مجموعه ی چشم نواز در شهر یزد به زمان ناصرالدین شاه باز می گردد و بازار خان به عنوان طولانی ترین و عریض ترین بازارهای شهر یزد شناخته شده است و مصالح به کار رفته در آن خشت و گل است. این مجموعه ارزشمند در سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قلعه سر یزد

قلعه سر یزد با فاصله ۴۵ دقیقه ای از شهر یزد به عنوان یک مکان توریستی همیشه مورد توجه بازدید کنندگان قرار گرفته است. ساختار دفاعی سلسله ساسانیان در این قلعه کاملا مشهود است و همچنین این قلعه در زمان سلسله صفویان گسترش یافته و به خوبی حفظ شده است. قلعه سریزد یکی از کهن ترین و بزرگ ترین صندوق امانات بانکی ایران و جهان بوده است. قدمت این قلعه تاریخی به حکومت ساسانیان (قرن ۳ تا ۷ میلادی) می رسد.

زورخانه صاحب الزمان

زورخانه صاحب الزمان (عج) بزرگترین زورخانه استان یزد است و کلیه مصالح و تجهیزات این زورخانه را از میراث فرهنگی تهیه و بنای آن برای اداره اوقاف است.

غار شگفت انگیز یزدان

غار شگفت انگیز یزدان یکی از بزرگترین غارهای استان یزد بشمار می رود در روستای هفتهر استان یزد و در فاصله 130کیلومتری مرکز استان یزد واقع شده است. این غار با قندیل ها، حوضچه های زیبا و همچنین دالان هایی که بواسطه وجود قندیل های آهکی درون غار ایجاد شده است از جمله جاذبه های گردشگری روستای هفتهر است. غار یزدان که از جمله 45 غار کشف شده در استان یزد به شمار می رود با عمق 20 متر و مقطع 35در50 مترمربع در ارتفاع 2200متری از سطح دریا واقع شده و مکانی جذاب برای علاقمندان با گردشگری طبیعی و ماجراجویی است. غار یزدان به تازگی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آب انبار رستم گیو

آب انبار رستم گیو مربوط به دوره قاجار است و در یزد، حاشیه بلوار بسیج واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۷۵ با شماره ثبت ۱۸۲۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این آب انبار بر روی دشت صاف طبقات خاک رس قرار گرفته است. طراحی گنبد این آب انبار به شکل شلغمی بوده و با طرح سرو با استفاده از آجر فرش شده است. با توجه به قرار گرفتن آن در حاشیه بلوار بسیح، این بنا تبدیل به جاذبه توریستی زیبایی شده است.

آرامگاه سید رکن الدین یزد

بقعه ی سید رکن الدین در استان یزد، خیابان مسجد جامع کبیر یزد و بیش از یک متر پایین تر از سطح کوچه ی سید رکن الدین ساخته شده است. قدمت این اثر تاریخی ایرانی، به قرن هشتم هجری قمری باز گشته و در سال ۱۳۱۴ با شماره ۲۴۶ به ثبت آثار ملی ایران رسیده است. سید رکن الدین ابوالمکارم محمد قاضی حسینی یزدی، فرزند قوام الدین محمد بن نظام از سادات شهر یزد، به شمار می آید. این عالم بزرگ در زمان حکومت ابوسعید بهادرخان زندگی کرده و از بزرگان و حاکمان آن دوران محسوب می شود.

آرامگاه سید شمس الدین

بقعه سید شمس الدین مربوط به سدهٔ ۸ است و در یزد، محله چهار منار، جنب حوض ملتکیه واقع شده و این اثر در تاریخ ۳۱ تیر ۱۳۱۳ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آرامگاه سید شمس الدین باقیمانده یک مجموعه بناست که در محله چهار منار یزد قرار دارد و به صورت زیارتگاهی نیمه ویران گاه به گاه محل عبادت پیرزنان محله و به ندرت مورد بازدید علاقه مندان به آثار تاریخی و مسافران خارجی واقع می شود.

گنبد عالی ابرکوه

گنبد عالی ابرکوه یا گنبد علی از سالم ترین ساختمان های برجای مانده از زمانه سلجوقیان و از ارزشمندهای هنر مهرازی ایران است که در شهر ابرکوه در ۱۳۰ کیلومتری یزد جای گرفته است. ساختار بنا از سنگ و چاروگ (ساروج) و هشت گوش است که بر روی کرسی چهارگوشی که گوشه هایش پخ شده ساخته شده، شکل گنبد در بخش آسمانه مانند عرقچین است. گنبد عالی ابرکوه در سال ۱۳۱۲ به شماره ۱۹۵ در فهرست آثار ملی ایران نگاشته شد.

قنات باغ زارچ

باغ زارچ قناتی است که در از توابع بخش زارچ، شهرستان مرکزی استان یزد در استان یزد قرار دارد. این قنات سه شاخه کوره جدا از هم به نام های: شیرین- شور –ابراهیم خویدکی دارد که در مجموع طول کوره قنات بیش از ۷۱ کیلومتر می باشد.

مسجد جامع فهرج

مسجد جامع فهرج (مسجد امام حسن) مربوط به صدر اسلام است و در شهرستان یزد، بخش مرکزی روستای فهرج واقع شده و این اثر در تاریخ ۳۰ آذر ۱۳۴۹ با شمارهٔ ثبت ۹۰۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ساخت مسجد جامع فهرج به نیمه اول قرن اول هجری برمی گردد. این مسجد، تنها مسجدی در جهان اسلام با قدمت زیاد است که ساختمان آن از ابتدا تا کنون تغییری نکرده است.

یخچال خشتی میبد

یخچال خشتی شهرستان میبد بنایی قدیمی مخصوص ساخت و نگه داری یخ بوده است که در شهر میبد (۵۰ کیلومتری شمال غربی شهر یزد) و در کنار ابنیه ی تاریخی متعددی چون رباط شاه عباسی قرار دارد از نوع یخچال های دارای گنبد است و در میان این نوع از یخچال ها از حیث ابعاد بزرگ ترین محسوب می شود. قدمت این یخچال مربوط به قبل از دوره ی قاجار (احتمالاً صفویه) است. مخزن یخ در این یخچال گودالی بزرگ است که قطر دهانه ی آن در حدود ۱۳ متر و قطر مقطع آن ۶.۵ متر است و عمقی در حدود ۵ متر دارد. گرداگرد این گودال سکویی برای رفت و آمد با عرضی نزدیک به ۱.۵ متر وجود دارد.

مجموعه تاریخی آقازاده ابرکوه

خانه آقازاده و بادگیر آن مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، محله دروازه، میدان ابرقو واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۳۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از سال ۱۳۹۳، اسکناس های ۲۰هزار ریالی با طرحی از نمای این خانه تاریخی در ایران منتشر شده است. این خانه متعلق به سید حسین ابرقویی است از ثروتمندان ابرکوه بوده است که ۸۲۰ مترمربع مساحت آن است.

آسیاب آبی اشکذر

آسیاب آبی اشکذر با سرعت و فشار آب، جهت آرد کردن گندم و غلات دیگر مورد استفاده قرار می گرفت. این آسیاب در دوره صفویه ساخته شده است و در گذشته، سنگ های آن با آب قنات همت آباد با قدرتی زیاد کار می کرد. مقرنس کاری فضای داخلی، نقش های هندسی اطراف دیواره ها، آجرکاری محوطه اصلی آسیاب و صحن آسیاب آبی اشکذر که با ظرافت خاصی کار شده اند، این آسیاب را منحصربه فرد می کند. ویژگی خاص دیگر آسیاب اشکذر، ساخت آن در دل کویر به شمار می رود. کل مجموعه آسیاب اشکذر در زیر زمین ساخته شده است و آب مورد نیاز آسیاب از قنات های زیرزمینی تامین می شود.

روستای خرانق یزد

روستای خرانق مرکز بخش خرانق در شهرستان اردکان استان یزد است. این روستا در ۸۵ کیلومتری شهر یزد واقع شده است. روستای خرانق در ناحیه کوهستانی استان یزد واقع شده. امروزه دارای دو بخش جدید و قدیم است که جمعیت روستا امروز در بخش جدید ساکن است.

زیارتگاه چک چک اردکان

یکی از زیارتگاه های مهم زرتشتیان است و زرتشتیان به آن پیرسبز نیز می گویند در استان یزد و شهرستان اردکان در کوه های میان اردکان و انجیره قرار دارد. زرتشتیان هر ساله از روز ۲۴ خرداد به مدت چهار روز در این زیارتگاه دور هم جمع شده و به نیایش می پردازند. هر سال جشن مهرگان در این زیارتگاه جشن برگزار می شود و زرتشتیان بسیاری در این مکان گرد هم می آیند.

گردآوری: میثم رودکی

کارگاه تخصصی شناسایی عقرب ها و مارهایی سمی ایران و کلاس کمک های اولیه تخصصی در گزیدگی ها

کارگاه تخصصی شناسایی عقرب ها و مارهای سمی ایران و کلاس کمک های اولیه تخصصی در گزیدگی ها ( تئوری و عملی )
این کارگاه برای اولین بار در استان  فارس برگزار می گردد و در پایان به شرکت کنندگان

از طرف موسسه علمی پزشکی کوهستان ایرانیان مدراک داده خواهد شد

تاریخ : 1400/6/19
مکان برگزاری : اعلام می گردد
ظرفیت کلاس : 15 نفر
هزینه کارگاه: 125 هزار تومان
مدرسین :
 اقای دکتر سعید شهابی
 اقای عباس نوروزی
جهت کسب اطلاعات بیشتر : 09386486628

کارگاه تخصصی شناخت جریان های آبی ویژه نجات در رودخانه

کارگاه  تخصصی شناخت جریان های آبی ویژه نجات در رودخانه. ( مقدماتی )

تاریخ  برگزاری : 
1400/06/25 (تئوری )
  1400/06/26 ( عملی )
ظرفیت کلاس : 15 نفر
محل برگزاری :
کلاس تئوری (  شیراز )
کلاس عملی (  یاسوج )
هزینه دوره : 550 هزار تومان
# نکته مهم #
از دوستان متقاضی شرکت در این دوره تست شنا گرفته خواهد شد و در صورت قبولی در تست امکان

حضور در برنامه را دارند ( یک هفته قبل از کارگاه تست شنا گرفته خواهد شد )

 هزینه یک جلسه تست شنا بر عهده شرکت کنندگان می باشد.
در دوره عملی تمامی شرکت کنندگان تحت پوشش  بیمه حوادث و بیمه مدنی می باشند.
جهت دوره عملی ترانسفر در اختیار گروه خواهد بود .
در پایان کارگاه از طرف موسسه علمی پزشکی کوهستان به شرکت کنندگان مدرک اهدا می گردد.
مدرس : اقای ضمیران
جهت کسب اطلاعات بیشتر :
09386486628 نوروزی

استانداردهای گردشگری سلامت

استانداردسازی گردشگری سلامت ارتباط مستقیمی با کیفیت دارد. گردشگری سلامت از سه بخش اصلی بازاریابی، خدمات سفر و درمان تشکیل می شود.

استانداردسازی گردشگری سلامت ارتباط مستقیمی با کیفیت دارد. در مکان های درمانی ممکن هر شخص (پزشک، مدیر بیمارستان، پرسنل، بیمار و …) هر کدام تعاریف مختلفی برای کیفیت داشته باشند، اما چیزی که در نهایت مهم است ایجاد رضایتمندی و حس تجربه خوب از سفر درمانی بیمار به کشورمان است.

بنابراین بسیار لازم است تا خود را جای بیمار بگذارید و ببینید بیمار، انتظار دریافت چه نوع خدمات درمانی و غیر درمانی را از شما دارد.

با توجه به اینکه گردشگری سلامت یک صنعت بین رشته ای است و با مباحث گردشگری و درمانی (با توجه به هدف گردشگران سلامت از سفر، مباحث مرتبط با کیفیت خدمات درمانی بسیار مورد توجه است) سر و کار دارد، باید ببینیم استانداردسازی گردشگری سلامت شامل چه بخش هایی می شود و چطور باید به کیفیت مطلوب در هر بخش دست پیدا کنیم.

می رسیم به زنجیره ارزش گردشگری سلامت! شما تا با بخش های مختلف این زنجیره آشنا نباشید، برای استانداردسازی آن ها به مشکل می خورید. چون اصلا نمی دانید از کجا باید شروع کنید.

گردشگری سلامت از سه بخش اصلی بازاریابی، خدمات سفر و درمان تشکیل می شود. فراموش نکنید که در عکس فوق فقط به طور کلی به بخش های مورد نظر اشاره کرده ایم و هر کدام از آنها شامل زیرمجموعه های زیادی است که باید تک تک آنها را مدنظر قرار دهید.

احتمالا تهیه یک چک لیست در ابتدای کار کمک زیادی به شما می کند. چک لیست در واقع راهنمای کار شماست تا به کارها را به بخش های کوچک تقسیم کنید و بدانید برای هر بخش، چه کاری باید انجام دهید.

در واقع چک لیست یک الزام قبل از استانداردسازی است. تا ندانید به چه جزئیاتی نیاز دارید تا کارتان را تکمیل کنید، چطور به استانداردسازی می خواهید برسید؟

در استانداردسازی گردشگری سلامت هم موضوع همین است. وقتی نتیجه نهایی شما ایجاد رضایت مشتری باشد، اینکه کالا بفروشید یا خدمات، فرقی نمی کند. مهم نحوه پیاده سازی هر کدام از فرآیندها به شکلی است که شما را به هدف نهایی برساند.

هر چقدر بگوییم ایران ظرفیت های زیادی در گردشگری سلامت دارد، تا آن را به مرحله رقابت جهانی نرسانیم، در واقع کاری نکرده ایم و شاید اگر با دقت جزئیات هر بخش را مورد بررسی قرار دهیم، ببینیم هنوز تا استانداردهای جهانی قابل رقابت در گردشگری سلامت فاصله زیادی داریم!

برآوردن انتظارات گردشگران سلامت، هم حق آنهاست و هم هدف ما. ببینیم در کجای کاریم!

بازاریابی، اولین بخش از زنجیره ارزش گردشگری سلامت است. هر چقدر هم بیمارستان ها و پزشکان خوبی داشته باشیم اما کسی در دنیا از وجود آنها بی خبر باشد، در واقع انگار کاری نکرده اید!
بازاریابی شامل بخش های مختلفی می شود. اینکه این بخش را برون سپاری کنید و آنرا در اختیار متخصصین این کار از جمله شرکت های تسهیلگر گردی سلامت بگذارید یا خودتان بخشی جداگانه را در بیمارستان به این بخش اختصاص دهید، به استراتژی بازاریابی و مارکتینگ خودتان بستگی دارد.

اما چیزی که تا کنون در عمل شاهد آن بوده ایم، این است که بیمارستان ها به عنوان هسته اصلی بخش درمان، در بخش بازاریابی و معرفی خود در دنیا، موفق عمل نکرده اند!

درست است که بسیاری از زیرساخت های لازم صنعت گردشگری ما دچار مشکلات زیرساختی است. ما به علت تحریم ها و مسائل سیاسی از بسیاری کشورها، پرواز مستقیم به ایران نداریم که همین امر می تواند بیماران را منصرف از انجام سفر به ایران کند.

حتی گردشگر معمولی و سالم هم اگر بداند برای رسید به کشور مورد نظر باید ساعت ها در فرودگاه کشور دیگری زمان خود را صرف کند، شاید ترجیح دهد به مقصد گردشگری خود را عوض کند، چه برسد به گردشگران پزشکی که هدف اصلی آنها از انجام سفر، بازیابی سلامت است.

پس آنها گردشگر معمولی نیستند، آنها به علت بیماری و درمان، تصمیم گرفته اند وارد کشور دوم شوند و در اول کار اگر ببینند قرار است با داشتن بیماری، یک یا دو پرواز را عوض کنند و ساعتها در فرودگاه کشور واسطه معطل شوند، شاید کشور دیگری را برای مقصد درمانی خود پیدا کنند.

پس بخشی از بازاریابی شما می تواند روی کشورهایی متمرکز شود که فعلاً پرواز مستقیم به ایران دارند!

اگر هم نمی توانید از بازارهایی که پرواز مستقیم به ایران ندارند، صرف نظر کنید(برخی از این کشورها می توانند هدف درمان های زیبایی شما باشند; چرا که این خدمات تحت پوشش بیمه ای در کشور آنها قرار ندارد و بسیار گران قیمت است)، پس به فکر راه چاره باشید.

تعریف بسته جذاب و کامل لجستیک و سفر، شاید بتواند گردشگران سلامت را مجاب کند تا سختی نداشتن پرواز مستقیم را تحمل کنند و به ایران بیایند.

ویزا را هم فراموش نکنید! بسیاری از کشورها نمی توانند ویزای سفر به ایران را دریافت کنند که البته برای این امر هم راه حل وجود دارد.

بیماران در منطقه آزاد کیش به مدت ۱۴ روز از هر کشوری می توانند وارد شوند و در همانجا خدمات درمانی لازم را دریافت کنند.

اگر بتوانید آنها را مجاب کنید که بجای تهران، شیراز یا شهرهای دیگر، به کیش سفر کنند و از خدمات جذاب گردشگری و امکانات بیمارستان بین المللی کیش نیز به خوبی آگاه باشند (اینها مربوط به بخش بازاریابی و نحوه بستن پکیج های شما دارد).

باز هم مثل بخش بازاریابی، به این لیست نمونه ده ها مورد دیگر می توانید با توجه به مطالعه و نیاز بازار هدف خود، اضافه کنید.

مثلاً شاید برای بخش مربوط به گردشگری، یک بیمار از کشور اروپایی سفر به آب های معدنی گرم شمال کشور و بازدید و گردش در این مناطق را به سفر زیارتی نسبت به یک بیمار عرب زبان، ترجیح دهد. با توجه به بازار هدف و مشتری خود، پکیج های مختلفی را در نظر بگیرید.

درمان، بخش مهمی از استانداردهای گردشگری سلامت است چرا که هدف بیمار از سفر درمانی، بازیابی سلامتی است و نه گردشگری! بنابراین روی این بخش توجه زیادی لازم است. بیمارستان هایی که موفق به اخذ مجوز پذیرش بیماران بین الملل دارند، می توانند با حداقل استانداردهای لازم اجباری از طرف وزارتخانه، بیماران خارجی را جذب کنند.

اما به نظر شما اکتفا به حداقل های تعیین شده، موجب سر ریز شدن بیماران خارجی به بیمارستان می شود؟ قطعا در بازار داغ گردشگری سلامت که هر روز به تعداد بیمارستان های مدرنی که انواع اعتباربخشی های بین المللی را طی کرده اند و بر مجوزهای بین المللی آنها اضافه می شود، داشتن حداقل های داخلی چاره کار نیست.

بیمارستان دارای استانداردسازی های مختلفی در بخش های درمانی و غیردرمانی است و تهیه چک لیست می تواند ده ها صفحه داشته باشد و ما فقط به بخش بین الملل آن اکتفا می کنیم.

هر چند که تمام بخش هایی که با بیمار خارجی به نوعی سر و کار دارند باید فرآیندهای مرتبط با آنرا بدانند و طبق آن عمل کنند.

شاید فکر کنید فرآیندهای مربوط به بخش بین الملل فقط شامل ۱۷ آیتم اجباری جهت اخذ مجوز باشد. اما ایجاد ضایتمندی، ارتباطی با اخذ مجوز ندارد. مگر می شود بارها بیمار را برای خرید تجهیزات و دارو، عدم امکان دریافت ارزهای بین المللی و… به بخش های مختلف بفرستید و انتظار رضایتمندی به علت داشتن مجوز IPD را داشته باشید؟!

در واقع استانداردهای گردشگری سلامت در بخش درمان بسیار گسترده است و زمانبر. از پزشکان، پرسنل پذیرش، صندوق، ترخیص، پاراکلینیک و…. بگیرید تا خدمات غیردرمانی و هتلینگ.

در یک کلام شاید بهتر باشد بگوییم خودتان را جای بیمارتان بگذارید در بیمارستان یک کشور غریب. انتظار چه رفتاری و چه عملکردی از تمام افرادی که با آنها سر و کار خواهید داشت، دارید؟

و نکته مهمتر اینکه بیمارستان به عنوان واحد مرجع و هسته اصلی بخش درمان، نمی تواند مانند شرکت ها و آژانس ها فقط به پذیرش بیمارانی از یک یا دو کشور مقصد، اکتفا کند.

شما به عنوان بیمارستان شاید در طول سال با ده ها بیمار از کشورهای مختلف روبرو شوید. چقدر با فرهنگ و نیاز بیماران مختلف خود آشنایی دارید؟

یک مورد مثال عینی شاید با اینکه کوچک به نظر برسد اما همین مورد کوچک موجب نارضایتی و شکایت بیمار در یک بیمارستان درجه یک شد.

همراهان بیمار درخواست منوی غذایی داشتند و با اینکه بیمارستان دارای چندین منوی غذاهای بین المللی و ۳ رستوران و کافی شاپ های مختلف بود، اما غذاهای باب طبع کشور عمان را در لیست منوی غذایی خود نداشت!

ببینید مورد چقدر جزئی است. آن هم برای یک بیمارستان درجه یک و شیک که بیمار را در بهترین سوئیت های بخش بین الملل خود بستری می کرد.

اما همین مورد باعث درج شکایت در فرم رضایتمندی بیمار شد و همراهان اظهار داشتند ما غذاهای ایرانی یا بین المللی نمی خوریم.

درست است که شما باید نیازهای بیماران را دسته بندی کنید. به بخش های ضروری و غیر ضروری و قطعاً شما ضامن تهیه صدها غذای بین المللی در بیمارستان خود نیستید اما اینها مواردی است که در کشورهای پیشرو در این صنعت رعایت می شود.

یعنی طی بررسی و طبق بیشترین مراجعین خود از کشورهای مختلف، سعی در تهیه و آماده سازی نیازهای آنها را دارند.

چه چیزی اینجا به شما کمک می کند؟

داشتن یک چک لیست اختیاری که قبل از ورود بیمار به ایران آنرا برای او بفرستید و نیازهای آنها را مورد بررسی قرار دهید.

به مطلب چک لیست اختیاری بیمار سری بزنید تا ببینید این چک لیست چقدر می تواند نیازهای بیماران را شناسایی کرده و باعث جلب اعتماد، قبل از ورود بیمار به کشورمان و رضایتمندی شود.

در پایان این بحث نگاهی به چک لیست های بخش بین الملل مراکز درمانی می اندازیم و باز هم تاکید می کنیم، این بخش به علت گستردگی و عملکرد زیاد آن، می تواند شامل آیتم های زیادی شود که بنا به نیاز خودتان می توانید آن ها را به لیست اضافه کنید.

تور سبلان

تور ماجراجویانه ، فرود از آبشار و سرسره

راهنمای جامع کوله گردی(بک پکینگ)

بک پکینگ و کمپینگ یکی از قدیمی ترین نوع سفرها و همچنین از نظر هزینه ایی یکی از بصرفه ترین و ارزان ترین سفرها است که در عین حال بسیار هم عالی و لذت بخش است؛ به عبارتی وارد یک ماجراجویی و کاملا متکی به خود در هر شرایط در طول سفر می شوید.

اگر شما اهل سفر با کوله و کمپینگ (اردو) باشید و یا تمایل به تجربه این نوع سفر لذت بخش را داشته باشید،

صد در صد بهتر است که درباره نکاتی مربوط به آن بویژه کوله بندی و جزئیات لوازم همراه مورد نیاز و اطلاعاتی که باعث شود شما در سفرتان به مشکل برنخورید و یا نکاتی که از قبل نمی دانسته اید و با رعایت آن ها سفر بهتری خواهید داشت را مطالعه نمایید.
با ما باشید تا به بحثی پیرامون راهنمای جامع کوله گردی (بک پکینگ) بپردازیم و امیدواریم برای شروع سفر یا سفرهای بعدی تان مفید واقع گردد.

بزن بریم…اول همسفر خوب!

در سفر، یک یا چند همسفر خوب، لذت مسافرت را چند برابر می کند.این قضیه در راستای کوله گردی بیشتر صادق است به دو دلیل:

• یک آن که کوله گردی یعنی رفتن به دل طبیعت مانند کویر، جنگل و کوهستان که بطور معمول این اماکن خلوت هستند و شما در کوله گردی و کمپ زدن به وسایل و لوازم زیادی احتیاج دارید، چه برای حمل و نقل و چه برای آماده سازی برای استفاده؛ از برپا کردن چادرتان گرفته تا درست کردن غذا که در این نوع سفر به دلیل گفته شده، سفر دسته جمعی هم لذت بخش تر است و هم راحت تر.
• همچنین درصورت بروز حادثه ایی مانند جراحت در محلی خلوت و پرت ، بدیهی است که نباید تنها باشید و امدادرسانی و کمک برسد.
  همچنین همسفرهایتان، هرکدام در یک یا چند زمینه کمپینگ و سفر در طبیعت، تجربه های شخصی و مهارت های خود را دارند. برای مثال همسفری می تواند با سنگ خالی، آتش درست کند، یا در مواقع اضطراری، با باتری گوشی آتش درست کند، یا از طریق سایه آفتاب ساعت را تشخیص دهد! و غیره…

سفر بصورت انفرادی

در صورت نبود همسفر باز جای نگرانی نیست، شما با ذهن خودتان می توانید در هر شرایطی از سفر لذت ببرید.

و این هم بگوییم که طبق آمار، بیش از 60% از گردشگرها بک پگینگ، بصورت انفرادی سفر می کنند اما حتما در کوله گردی انفرادی باید در زمینه های مربوطه و اینکه در دل طبیعت بقول معروف تنهایی از عهده خودتان بر بیایید اصل مهمی است.

چه در حالت عادی مانند آشپزی و تهیه غذا، کار کردن با ابزارهای همراهتان و…. و چه در حالت اضطراری مانند جراحت که حداقل اندک آشنایی به کمک های اولیه برای خودتان داشته باشید.

زمانبندی سفر

هرچند که آدم در دنیای طبیعت و بدور از شهر و شلوغی، از زمان فارغ می شود و این اتفاقا یکی از تاثیرهای خوب طبیعت دوستی و طبیعت گردی است اما بدانید که اگر ساعت را احتساب نمی کنید،

حداقل تعداد روزها رو در نظر بگیرید، با مثال بگوییم؛ شما قصد سفری 3 روزه در دل کوهستان را دارید اما هوس می کنید در طول سفر مثلا دو روز بیشتر بمانید، خب در این صورت کمبود منابع مانند آب و غذا، باتری ها چراغ قوه، گوشی و … سفر را برایتان تلخ ممکن است بکند.

برعکس این قضیه هم هست که اگر سفری مثلا 10 روزه را در 6 روز انجام دهید، فقط بار سنگین با خودتان کشیده اید و در راستا منابع و مواد غذایی تان اسراف کرده اید.

آمادگی جسمانی

بطور خلاصه، اگر اهل ورزش منظم نیستید، حداقل بدن تنبلی نداشته باشید!

چون که در این صورت پس از روز اول حرکت و پس از اولین شب اقامت، فردا بدنتان کوفته می شود و بجای تمایل ادامه سفر، بیشتر با خودتان می گویید کاش الان تو تختم خونه خواب بودم!
همچنین قبل سفر، از سلامتی جسمانی خود و همسفرانتان مانند عدم وجود سرماخوردگی و… مطمئن باشید.

مهمتر از همه، از مشکلات فیزیکی خود و همسفرانتان و یا حساسیت به موادها غذایی خاص، گیاهی خاص و … اطلاع داشته باشید.

محل اقامت در راهنمای جامع کوله گردی (بک پکینگ)

در صورت رفتن به اماکن طبیعی معروف هر شهر و کشور، طبیعتا بغیر از گزینه چادر زدن، گزینه اقامت در مهمانسراها، کلبه های زیبا و مانند آن ها هم پیش روی شما هست.

اما در سفر به اماکن خلوت، یعنی جاهایی که افراد کمتری می روند و بیشتر مخصوص کوله گرد ها حرفه ایی است،

برای اقامت در مهمانسراها در جاهای خلوت و پرت احتیاط بخرج بدید؛ برای مثال ممکن است که در نیمه شب نقشه ایی برای تهاجم به شما و غارت کردن وسائل همراه، تجهیزات الکترونیک و پول نقد همراهتان را داشته باشند و حتی اتفاقاتی بدتر…

دشواری مسیر سفر

برای این موضوع، اگر مسیر سفرتان صعب العبور است طبیعتا نباید انتخاب اولین سفر کوله گردی تان، اینطور باشد.

این قضیه خیلی بیشتر در سفرها کوهستانی بدلیل دشواری مسیرها عبور، تغییرات آب و هوایی شدید نسبت به شهر و … صادق است. یا در جنگل ها، مواجه با حیات وحش و حیوانات نا اهلی دغدغه می تواند باشد.

بنابراین برای حداقل دو سه بار سفر اولتان، بهتر است سفری را انتخاب نکنید که مناسب یک کوله گرد حرفه ایی است که زندگی اش در این سفرها و مسیرها گذشته است!

حمل و نقل

این یک حقیقت محض است که یکی از هدف ها اصلی کوله گردی، حفاظت از محیط زیست می باشد و پس ترجیحا وسایل حمل و نقل عمومی بهتر است،

بویژه برای مسیرهای صعب العبور و یا در شرایط آب و هوایی دشوار، شماو خودروی شخصی تان درصورت بروز مشکل فنی و وارد نبودن به تخصص مکانیک، سفر را برایتان تلخ می کند چرا که در سفرهای کوله گردی با توجه به مسیرهای هدف، انتظار آنتن دهی گوشی خود و یا دسترسی آسان به امداد خودرو را نداشته باشید.

انتخاب کوله پشتی

حجم کوله پشتی، وزنی که میتواند تحمل کند یا جنسی که دارد سه معیار مهم برای انتخاب کوله است.

برای خرید حتما وقت بگذارید و راهنمایی از مغازه مورد نظر بخواهید و آن ها هم بعنوان اینکه شما مشتری و خریدار هستید موظف هستند که راهنمایی صادقانه کنند شما را، در غیر این صورت خرید را از جای دیگر باید انجام داد.

اگر خودتان برای انتخاب کوله مورد نظرتان اطلاعات کافی ندارید، مسیر و مقصد سفر، فصل سفر و وسایلی که همراهتان هست را با متصدی فروش در میان بگذارید. در حالت کلی هم یک کوله باید حداقل 13 الی 15 کیلوگرم را تحمل کند.

لباس مناسب برای کوله گردی

شاید عنوان کلیشه ایی باشد! و بگویید جای توضیح ندارد،

برای مثال در فصول سرد لباس ها گرم و پشمی و در فصول گرم بالعکس لباس هایی راحت و نخی، روشن و نازک و تا حد امکان نسبتا پوشیده که آفتاب سوختگی نگیرید مناسب است اما بغیر از این نکات کلیشه ایی، فاکتورهای دیگری هم هست که بهتر است اطلاع داشته باشید.

برای مثال وزن لباس؛ در اولین فکر ممکن است بگویید مگر لباس چقدر وزن دارد که بخواهیم سر چند گرم کم یا زیادش بحث کنیم، اما همانطور که در اول مطلب هم گفتیم، در کوله گردی و سفرها پیاده روی در دل طبیعت، صحبت، صحبته کیلو نیست، بلکه گرم است!

یا مثلا شاید در فصل پاییز حالا باز بستگی به زمان دقیقش و موقعیت جغزافیایی، فکر کنید که لباس ها گرم و پشمی لازمتان است.

اما بعد میبینید که هوا آنقدر سرد نیست، اما بارش وجود دارد، آنگاه نه تنها لباس گرم و ضخیم که وزن بیشتری هم دارد به کارتان نمیاید، بلکه خیس می شود و وزنی شاید بیش از دو برابر بگیرد و خشک شدن آن ها هم زمان زیادی می برد. در صورتی که یک لباس بارانی ضد آب سبک از جنس پلاستیک و… کافی تان بود.

همچنین معیار های دیگر هم در نظر بگیرید؛ برای مثال لباستان بهتر است که: در برابر اشعه خورشید مقاوم باشد، دارای خاصیت آنتی باکتری باشد، منافذ هوا داشته باشد، در برابر حشرات از شما محافظت کند و جیب به اندازه کافی داشته باشد.

کفش مناسب

در صورت سرد نبودن هوا حتما صندل به همراه داشته باشید،

چرا که هر چند ساعت یکبار، باید پایتان هوایی بخورد وگرنه خسته و کلافه خواهید شد.

همچنین کفشتان، در فصل های گرم بهتر است که منافذ هوایی داشته باشد و در فصول سرد برعکس خاصیت ضد آب و عایق هوا را داشته باشد.

مهمتر از همه، هنگام خرید کفش استانداردی را انتخاب نمایید که با توجه به استاندارد ساختش، کمترین احتمال پیچ خوردگی مچ پایتان وجود داشته باشد.

درصورتی که از نظر وزن بارتان و وجود فضا مشکلی ندارید، در هر شرایط، حداقل چند مدل کفش داشته باشید: پوتین، کتانی استاندارد، صندل و… چه در سرما چه در گرما !

حتما در سفرتان کفش یدکی داشته باشید،

حالا از همانی که پوشیده اید یا نوعی دیگر، چرا که درصورت خرابی مثلا لباس، باز می توان کاری کرد؛ برای مثال با چیزی بست یا با نخ و سوزنی بطور موقت دوخت اما برای کفش، بعید است که بتوان وسط کویر یا کوهستان، کفش را تعمیر کنید، چرا که فشار زیادی به آن است و از نظر تداوم فایده ای ندارد.

چادر مسافرتی

در این مورد خلاصه تر بگوییم؛ برای چادر دو نکته کلیدی ملاک است:

• وزن چادر که یکی از سنگین ترین تجهیزات همراه است.
• جنس چادر، چادرهای مسافرتی قیمت های نسبتا بالایی دارند و البته متنوع؛ یعنی قیمت ارزان هم هست،

اما برای خرید، خرج یکباره برای همیشه بکنید، یعنی شاید بودجه تان را یک و نیم برابر کنید، چادر مسافرتی ایی بخرید که برای همیشه برایتان کافی و با کیفیت باشد. اما حساسیت در خرج هزینه، چادری را نصیبتان می کند که ممکن است حتی برای اولین بار استفاده، باز نشود و در سیستم مکانیکی آن نقص پیش آید درصورتی که یک بار هم استفاده نکرده اید! به ضد آب بودن چادر هم بسیار توجه کنید.

لوازمی که باید همراه چادر باشد:

راهنمای جامع کوله گردی (بک پکینگ)

• میخ و چکش
• لنگر مخصوص چادر
• پادری هم برای بیرون و هم درون چادر
• جعبه ابزاری مختصر درصورت وجود نقص فنی
• لوازم مخصوص دوخت و دوز
• طناب ها مقاوم و ضخیم
• فن تهویه شارژی یا با باتری
• خاک انداز و جارو

کیسه خواب

کیسه خواب دو نوع است:

• سه فصل که برای بهار، تابستان و اوایل پاییز است،
• دیگری مخصوص زمستان و از اواسط پاییز به بعد است. بک پکرهای حرفه ای معمولا هر دو نوع را دارند.

غذاها مناسب سفر در راهنمای جامع کوله گردی

برای این نوع سفر، بدلیل دوری از امکانات راحت تر شهری و لوازم خانگی، غذاهای ساده و بی دغدغه برای درست کردن ارجحیت دارد اما از طرفی هم بخاطر نوع سفر، باید حاوی انرژی و کالری خوب و بالایی باشد.

در این نوع سفر، غذاهای مقوی و پر کالری را بویژه از زمان عصر به بعد بهتر است که زیاده روی و پرخوری نشود، چرا که برعکس تصور ممکن است بی حال و کند و حس سنگینی به آدم بدهد؛ پس به اندازه متناسب غذا را مصرف نموده و برای انرژی از نوشیدنی های انرژی زا مثل نوشیدنی های کافئین دار (چای، قهوه و…) یا نوشابه ها انرژی زا و امثال آن مثل آب میوه استفاده نمایید.

هنگام صبح هم با معده خالی و ناشتا، یک عدد سیب مصرف کنید چرا که تاثیر خوردن سیب در ناشتا بودن از چای و قهوه برای سرحال شدن بیشتر است.

همچنین مصرف روزانه غذای با کالری مناسب به مقدار 680 الی 1200 گرم (بسته به جثه فرد) مناسب است.

چند خوراک پیشنهادی که حتما باید همراه داشته باشید:

• چای کیسه ایی، قهوه نسکافه
• اگر ضررشان برایتان اهمیت چندان ندارد، نوشابه ها انرژی زا
• قمقمه حاوی آب میوه تازه که هم تشنگی را برطرف کند و هم انرژی دهد
• میوه های تازه بویژه میوه هایی که زود خراب نمیشوند و له شدنی نیستند
• تخم مرغ آب پز
• غذاهایی مثل کتلت و کوکو بشرطی که تازه پخت باشد.
• غذاها کنسروی
• ماکارونی، نودل، سوپ آماده
• شیرینی جات خشک یا شکلات مانند حلوا شکری که هم باز سالم تر است و هم انرژی زا است.
• سیب زمینی، بلال و ذرت که ماندگاری، انرژی و طرز تهیه خوب و راحتی دارند.

اجاق گاز سفری و گاز پیکنیکی

بیشتر در طبیعت گردی، آتش درست کردن باب است اما به محیط زیست آسیب می زند و حتی گاها باعث آتش سوزی.

اما اجاق گاز سفری کوچک یا گاز پیکنیکی بهتر است ولی تنها عیب آن ها، سنگین شدن بار است اما یک شخص طبیعت گرد،

طبیعت را دوست دارد و اگر منطقی فکر کند با درست کردن آتش، آسیب به طبیعت نزده و گرفتن فرصت استفاده از طبیعت سالم و تمیز را از دیگران نمیگیرد.

تجهیزات تصفیه آب

طبیعتا در این نوع سفر بویژه فصل گرم، آب کافی اساسی ترین نیاز در طول سفر است و این نیاز مخصوصا اگر سفر طولانی باشد کم نیست و بجای اشتباه کردن و حمل چندین لیتر بطری آب، از دستگاه های تصفیه ساز آب که معمولا کوچک و سبک بنسبت هستند استفاده کنید و با آن ها، از آب چشمه ها و دریاچه ها استفاده نموده و تصفیه نمایید.

در مناطق گرم و خشک بویژه بیابانی، درصورت کمبود آب، چاهی کوچک در حد یک کاسه حفر نموده و روی آن یک کیسه پلاستیکی بکشید و توجه کنید که در معرض نور آفتاب باشد که از طریق تعریق و میعان، آب نوشیدنی بدست بیاورید.

لوازم بهداشتی مورد نیاز

• دستمال کاغذی، دستمال های عادی هم خشک و هم مطوب
• لوازم مخصوص شست و شو (صابون و مایع دست شویی و ظرف شوری، پودر شست و شو دستی و…)
• قرص ها و داروها ضد سرماخوردگی و حساسیت
• دارو مسکن
• کرم ضد افتاب در فصول گرم
• پماد ها التیام بخش درصورت کشیده شدن پوست به سطح سخت یا گزیدگی
• مواد ضدعفونی کننده
• داروهای شخصی درصورتی که با تجویز پزشک، نیاز به مصرف روزانه دارو دارید.
• لوازم کمک ها اولیه مخصوصا پانسمان و چسب زخم و بتادین
• قرص های مخصوص کنترل دفع غذا (سهل کننده و بالعکس) چرا که تغییر موقعیت جغرافیایی و آب و هوا در دفع انسان تاثیر می گذارد.